المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

523

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

2 - آيهء شريفه بر وجوب انجام تمام كيل و وزن و حرمت نقصان آن دو دارد . چون كلمهء « ويل » در مقام مذمّت ، استعمال مىگردد و گفته‌اند « ويل » يك وادى در دوزخ مىباشد . 3 - استيفاى كامل وزن و پيمانه واجب مىباشد . در آيهء شريفه به إعطاى راجح فراخوانده است تا آنكه از نفس محرّم حذر نموده باشد و از همين باب است سخن رسول گرامى اسلام كه مىفرمايد : « يا وزّان ! زن زن و أرجح » در حجّ : « يعنى اى كشندهء تراز و وزن نما و افزون كن » ! 4 - در سياق آيهء فوق ، آيات ديگرى نيز ، در قرآن به وفور آمده است ، مانند : [ 193 ] « أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ لا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ » « 1 » يا [ 194 ] « وَ لا تَنْقُصُوا الْمِكْيالَ وَ الْمِيزانَ » « 2 » تمام اين آيات اشتراك لفظ و معنى دارند در اينكه : كم نمودن وزن و كيل حرام است و واجب است آن را استيفاء و تمام و كمال انجام داد . * * * [ 195 ] آيه ششم : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ » ؛ « 3 » « اى اهل ايمان ! انفاق نمائيد از بهترين و پاكيزه‌ترين چيزى كه كسب نموده‌ايد از آنچه كه براى شما از زمين بيرون آورده‌ايم و بدها را براى انفاق معيّن نكنيد . در صورتى كه شما جنس بد را نستانيد مگر آنكه از بدى آن شما خود چشم‌پوشى بتوانيد كرد و بدانيد كه خدا از خلق خود بىنياز و به ذات خود ستوده صفات مىباشد » . در اين آيه دو نوع دلالت وجود دارد . يكى دلالت بر ارجح بودن انفاق از كسب حلال ، و نهى از انفاق از راه كسب حرام و ديگرى دلالت بر « وجوب تفقّهء قبل از تجارت » مىباشد ، تا حلال و حرام را كاملا بشناسد و قول پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) اين دريافت‌ها را تأييد مىكند . جايى كه مىفرمايد : « كسى كه كه بدون تفقّه ، به تجارت و داد و ستد بپردازد ، در ربا غوطه‌ور مىشود » . « 4 » در اين آيه فوايدى وجود دارد كه در آيات پيشين گذشت . * * *

--> ( 1 ) . سورهء انعام ، آيهء 152 . ( 2 ) . سورهء هود ، آيهء ، 83 ( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 267 . ( 4 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 2420 .